محمود رضا آقامیری درباره ازسرگیری آموزش حضوری در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران اظهار کرد: ستاد بازگشایی دانشگاه آزاد اسلامی در استان تهران تشکیل شده است و بر اساس تصمیم‌های این ستاد برای بازگشایی دانشگاه و آموزش حضوری اقدام خواهیم کرد.

وی افزود: بر اساس تصمیمات اتخاذ شده در این ستاد دانشجویان تحصیلات تکمیلی از اواسط یا اواخر آبان‌ماه آموزش حضوری را از سرمی‌گیرند. ۳۰ تا ۴۰ درصد دانشجویان استان تهران در مقطع تحصیلات تکمیلی هستند که با آغاز آموزش حضوری در کلاس‌ها حاضر خواهند شد.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران بیان کرد: هنوز برای آموزش حضوری دانشجویان دوره کارشناسی تصمیم‌گیری نشده است، در این زمینه منتظر نظرات کارشناسی وزارت بهداشت هستیم تا بر اساس سیاست‌های دانشگاه و با در نظر گرفتن پروتکل‌های بهداشتی تصمیم‌گیری کنیم.

صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم اعلام کرد: وام ویژه دکتری تا پایان سال ۹۹، مبلغ ۷۰۰ هزار تومان بود که از ابتدای سال ۱۴۰۰ با تصویب هیئت امنای صندوق به ۱ میلیون تومان در ماه افزایش یافته است.

همچنین وام ودیعه مسکن متاهلی برای دانشجویان شهر تهران ۲۵ میلیون تومان است، در کلان شهرها ۲۰ میلیون تومان و در سایر شهرها ۱۵ میلیون تومان در نظر گرفته شده است.

بر اساس این گزارش، ناصر مطیعی رئیس صندوق رفاه دانشجویان نیز با اشاره به آغاز ثبت نام وام ویژه دکتری برای ۳ ماه اول سال ۱۴۰۰ گفت: پورتال صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم آماده ثبت درخواست وام ویژه دکتری برای ۳ ماه اول سال ۱۴۰۰ است.

وی افزود: دانشجویان دکتری باید درخواست خود را برای دریافت وام دکتری ثبت کنند، صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم نیز آماده پرداخت آن است.

به گزارش خبرگزاری آنا، حمایت از نخبگان در کشور همواره یکی از بحث‌های مهم است. اغلب تصمیم‌های مهمی در این زمینه گرفته می‌شود اما وقتی به مرحله اجرا می‌رسد ناکام باقی می‌ماند. حمایت از دانشجویان دوره دکتری نیز یکی از آن موضوعات است که سال‌ها درباره آن بحث می‌شود اما کمتر به مرحله اجرا رسیده است. همین امر سبب شده که بسیاری از دانشجویان به دلیل فرصت‌های مناسب جذب دانشگاه‌های خارجی شوند و برای مدتی یا همیشه از کشور مهاجرت کنند.

منصور کبگانیان، دبیر ستاد نقشه جامع علمی کشور درباره حمایت از دانشجویان دوره دکتری می‌گوید: بارها مصوب کردیم که حمایت ویژه از دانشجویان دکتری صورت گیرد، اما تاکنون محقق نشده است.

وی معتقد است: کسب درآمد از انجام پژوهش‌های دانشجویان دکتری حق طبیعی آن‌هاست که از آن محروم هستند. کبگانیان البته بودجه وزارت علوم را نیز ناکافی می‌داند و در ادامه اینچنین می‌گوید: همین امر سبب شده که وزارت علوم امکان پرداختن به این مسائل را نداشته باشد.

دبیر ستاد نقشه جامع علمی کشور می‌گوید: حمایت ویژه از دانشجویان دکتری مصوب و ابلاغ شده است، این مصوبه کمک یا احیاناً حقوق کارمندی نیست بلکه حق دانشجویان دوره است.

وی ادامه می‌دهد: دانشجویان دکتری ما نخبگانی هستند که کار پژوهشی آموزشی و حتی اجرایی در دانشگاه‌ها و آزمایشگاه‌های تحقیقاتی می‌کنند برای همین وظیفه نظام است که از آن‌ها حمایت کند.

راهکار وزیر علوم در حمایت از دانشجویان دکتری

سال گذشته منصور غلامی وزیر علوم راهکار حمایت از دانشجویان دوره دکتری را استفاده از تبصره‌ای در بودجه سالانه کشور عنوان کرده بود. بر اساس بند ط تبصره ۹ قانون بودجه سالانه؛ شرکت‌های سود دِه مکلف هستند که بخشی از سود خود را در اختیار فعالیت‌های پژوهشی کاربردی قرار دهند؛ این اعتبار در ابتدا برای خود شرکت‌ها و سپس برای تحقیقاتی که وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مشخص می‌کند مصرف خواهد شد.

آن‌طور که از خبرها برمی‌آید در سال ۹۸ سهم پژوهش از این بودجه ۶۰۰ میلیارد تومان بود که ۱۵۰ میلیارد آن جذب شد. بنابراین در قلک وزارت علوم نزدیک ۱۵۰ میلیارد تومان پول وجود داشت که بر اساس اعلام مسئولان نزدیک به ۶۰۰ قرارداد با دانشگاه‌ها تصویب شد. در نهایت نزدیک به ۴۰ میلیارد تومان از این بودجه به دانشگاه‌ها پرداخت شد اما حدود ۱۰۰ میلیارد آن بلااستفاده باقی ماند. به گفته مهدی پاکزاد، مدیر امور ستادهای دبیرخانه شورای عالی عتف به خبرنگار آنا؛ در انتهای سال ۹۸ نزدیک ۱۰۰ میلیارد تومان پول اضافه آوردیم، پول در صندوق بود ولی به دانشگاه‌ها پرداخت نشد چون عملکرد نداشتند این اعتبار به بودجه پژوهشی امسال اضافه شد.

کاهش هزار میلیاردی بودجه پژوهشی

قسمت ناگوار داستان مربوط به بودجه امسال است. پیش‌بینی می‌شد که سهم پژوهش از شرکت‌های سود دِه در سال ۹۹ به یک هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان برسد اما در عمل ۳۰۰ میلیارد تومان برای پژوهش در نظر گرفته شد. به گفته پاکزاد به آنا؛ دانشگاه‌ها در سال ۹۹ توانسته‌اند ۲۲ میلیارد جذب کنند. وی پیش‌بینی می‌کند که تا اخر سال حدود ٢٣٠ میلیارد تومان جذب شود.

بااین‌حال به نظر می‌رسد که راهکار مسئولان در حمایت از دانشجویان دوره دکتری کمی با واقعیت فاصله دارد و نیاز است که راهکارهای عملیاتی و مبتنی بر واقعیت در نظر گرفته شود. سالانه حدود ۱۲ هزار نفر وارد دوره دکتری دانشگاه‌های زیرمجموعه وزارت علوم می‌شوند که پس از گذراندن واحدهای تئوری در سال اول تحصیلی، مرحله پژوهش و تدوین رساله آغاز می‌شود. بر اساس شرایط اکثر دانشگاه‌های دولتی دانشجویان دوره دکتری امکان اشتغال در سازمان‌ها و نهادها را ندارند و تمام‌وقت خود را باید صرف تحصیل و پژوهش کنند. حال جوانی که مقاطع تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را پشت سر گذاشته و حتماً نیازمند درآمد است چگونه می‌تواند صرفاً با درس خواندن گذران زندگی کند؟ این جوان تا چه زمانی می‌تواند از والدین خود کمک‌هزینه دریافت کند؟

کبگانیان، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز حمایت از دانشجویان دکتری را حمایت از علم کشور می‌داند و می‌گوید: اکثر دانشجویان دوره دکتری در سنی هستند که اکثراً ازدواج کرده‌اند و فرزند دارند و باید استقلال مالی داشته باشند، وظیفه وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های علمی کشور حمایت از آنان است.

بنابراین لازم است که حمایت‌ها از دانشجویان دوره دکتری به‌صورت ویژه در دستور کار قرار گیرد تا این دانشجویان بتوانند در کنار درس خواندن و پژوهش به امور دیگر زندگی خود نیز رسیدگی کنند.

منصور کبگانیان دبیر ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور  و قائم مقام ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، درباره مصوبه دیوان عدالت اداری برای حذف شرط چاپ یک مقاله علمی – پژوهشی مستخرج از رساله دکتری برای دفاع از پایان نامه، گفت: مصوبه دیوان عدالت اداری درباره شرایط دفاع از پایان نامه دکتری مخالف قوانین صریح شورای عالی انقلاب فرهنگی است.

قائم مقام ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: در مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی ورود مراجع قضایی به مسائل محتوایی و علمی تغییر پیدا کرده است و مقامات قضایی به صورت شکلی می‌توانند در این قوانین ورود کنند، اما امکان تغییر قوانین ما را ندارند و نمی‌توانند در این مسائل ورود کنند.

او با تاکید بر اینکه مراجع قضایی فقط در تغییر شکلی برخی آئین نامه‌ها می‌توانند ورود کنند، اشاره کرد: اینکه دیوان عدالت اداری یک بند از آئین نامه شورای عالی را لغو کند با مصوبات ما که برابر با قانون است تفاقض دارد.

به گفته این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی مقرر شده مکاتباتی بین شورای عالی و دیوان عدالت اداری پیرامون این حکم صورت گیرد.

گفتنی است، بر اساس آن چه در بند ۱۹ آیین‌نامه آموزشی دوره دکترای تخصصی PhD مصوب جلسه ۸۷۱ شورای عالی برنامه‌ریزی آموزشی آمده است، دانشجو پس از تدوین رساله به شرط کفایت دستاورد‌های علمی و چاپ یک مقاله علمی – پژوهشی مستخرج از رساله، با تایید استاد/ استادان راهنما مجاز است در حضور هیات داوران از رساله خود دفاع کند، اما به تازگی هیات عمومی دیوان عدالت اداری شرط چاپ یک مقاله علمی- پژوهشی مستخرج از رساله دکتری را برای دفاع از پایان نامه خلاف قانون دانست و آن را ابطال کرد.

منصور کبگانیان در گفتگو با خبرگزاری مهر درباره آخرین وضعیت تحقق مصوبه حمایت از دانشجویان دکتری گفت: حمایت ویژه از دانشجویان دکتری مصوب و ابلاغ شده است و من دوباره به این بهانه اعلام می‌کنم این، کمک یا احیاناً حقوق کارمندی نیست بلکه حق آنها است.

وی ادامه داد: دانشجویان دکتری ما نخبگانی هستند که کار پژوهشی آموزشی حتی اجرایی در دانشگاه‌ها و آزمایشگاه‌های تحقیقاتی می‌کنند برای همین وظیفه نظام است که از آنها حمایت کند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه حمایت از دانشجویان دکتری، حمایت از علم کشور است، یادآور شد: ما شاهد هستیم که این دانشجویان در سنی هستند که اکثراً ازدواج کرده و دارای فرزند هستند و باید استقلال مالی داشته باشند و وظیفه وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های علمی کشور حمایت از آنان است.

قائم مقام ستاد علم و فناوری دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: چون موضوع حمایت از دانشجویان دکتری را مصوب و ابلاغ کرده ایم آن را رها نمی‌کنیم و مرتب در شورای عالی انقلاب فرهنگی پیگیر آن هستیم گزارشی دراین خصوص جمع آوری کرده ایم البته وزارتخانه‌ها زحماتی کشیده اند وام‌هایی برای این دانشجویان ایجاد کرده اند ولی حرف ما فقط وام نیست.

وی افزود: دانشجویان دکتری کار پژوهشی و آموزشی در دانشگاه‌ها انجام می‌دهند و کسب درآمد از انجام پژوهش‌های دانشجویان دکتری حق طبیعی آنهاست و حق مشخصی دارند که در همه جای دنیا وجود دارد. منابع آن نیز اگرچه توسط وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های علمی کشور عنوان می‌شود که وجود ندارد، اما احساس می‌کنیم به صورت پراکنده در کشور وجود دارد که نیازمند ساماندهی است و ما نیز در این خصوص کمک می‌کنیم و با سازمان مدیریت و برنامه ریزی نیز باید همکاری شود.

محمد حسین عبداللهی، معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه خوارزمی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان تصریح کرد: یکی از معایب پذیرش دانشجویان مقطع دکتری از طریق کنکور سراسری این است که آزمون کتبی آنان که از طریق سازمان سنجش اطلاع رسانی می‌شود، دروس کلی را شامل خواهد شد که تخصصی نیستند و به همین علت اگر فردی از این آزمون نمره یا رتبه بالایی کسب کرد به معنای این نیست که او حتما رزومه بالا یا خروجی کیفی مناسبی دارد و این موضوع باید تقویت شود.

معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه خوارزمی ادامه داد: باید در محتوای پالایش اولیه آزمون کتبی دانشجویان دکتری دقت نظر بیشتری شود تا در مرحله دوم آنان انتخاب‌های بهتری صورت بگیرد.

سید احمد معتمدی رئیس دانشگاه صنعتی امیر کبیر در گفت وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، درباره انتقادات به شیوه مصاحبه دانشجویان دکتری در دانشگاه‌ها و باز گذاشته شدن دست آن‌ها در پذیرش دانشجو گفت: دانشگاه در دعوت به مصاحبه دکتری  تراز را مشخص می کند و معمولا دانشکده ها ۷ تا ۸ برابر ظرفیت دعوت به مصاحبه دارند و یا حتی دانشکده‌ای را در دانشگاه امیر کبیر داشتیم که ۱۵ برابر دعوت به مصاحبه داشتند.

معتمدی ادامه داد: اگر دانشکده داوطلب کمتری برای مصاحبه دعوت کند به ضرر خود دانشکده تمام می شود، چون ممکن است کسانی رزومه قوی داشته ولی به دلایلی موفق نشده باشند  در کنکور رتبه و تراز مناسبی کسب کنند.

رئیس دانشگاه امیر کبیر با بیان اینکه البته هر چه بیشتر داوطلب به مصاحبه دعوت شوند کار خود دانشگاه سخت‌تر می‌شود، ادامه داد: ولی این اقدام این مزیت را دارد که افراد با رزومه قوی انتخاب شوند.

استاد زیر بار  هیچ دستوری نمی رود

معتمدی  در ادامه در واکنش به حواشی مطرح شده درباره انتخاب های سلیقه ای و سفارشی دانشجویان دکتری توضیح داد: استادان زیر بار هیچ دستوری نمی‌روند که این خیلی خوب است. در انتخاب دانشجوی دکتری هم هیئاتی از استادان متخصص تشکیل می‌شود و بر اساس رزومه و سوابق، داوطلب را می‌سنجند.

او افزود: در پذیرش دانشجو، فرزند همکار و دوست با سایر افراد برای پذیرش دانشجو تفاوتی ندارد.  به عنوان مثال بنده تا دانشجو مناسب کارم نباشد اقدام به جذب  نمی‌کنم و مهم هم نیست که یک سال دانشجو نداشته باشم.

معتمدی اظهار کرد: استاد با کسی تعارف ندارد و حرف رئیس دانشگاه و رئیس جمهور برایش فرقی ندارند، ملاک عمل آن‌ها بررسی سوابق تحصیلی  و علمی دانشجو است.

هیچ وقت دانشجوی سفارش شده را پذیرش نکردیم

رئیس دانشگاه صنعتی امیر کبیر ادامه داد: حسن دانشگاه معتبر به این است که مسائل عملی در آن حرف اول را می‌زند. هیچ وقت در دانشگاه رخ نداده است که برخی را به صورت سفارش شده قبول کنیم. تمام افرادی که به مقطع دکتری می‌آیند افراد قوی هستند، ولی این مشکل را نیز داریم که برخی مواقع ظرفیت استاد پر می‌شود و امکان جذب دانشجو نیست. ولی در مقطع کارشناسی بر اساس ظرفیت کلاس، دانشجو گرفته می‌شود. ما حتی به اعتراض دانشجو برای پذیرفته نشدن هم به صورت مستدل جواب می‌دهیم.